ବିଦ୍ୟାରଣ୍ୟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପଞ୍ଚଦଶୀ-୭

ତୃପ୍ତିଦୀପର ସଂକ୍ଷେପ-୧ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରଣବାନନ୍ଦ ପୁରୁଷ ଯଦି ନିଜେ ନିଜକୁ ଜାଣିଯାଏ କି, ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ମୁଁ ଅଟେ (ଏହା ମୋର ସ୍ୱରୂପ ଅଟେ) ତେବେ ନାଁ ତ ଇଚ୍ଛା କରିବାକୁ କୌଣସି ବସ୍ତୁ ରହିଯାଏ ଆଉ ନାଁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା କୌଣସି ତତ୍ତ୍ୱ ଅବଶେଷ ରହେ  । ଏମିତିରେ ତ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଶରୀରର ସୁଖ-ଦୁଃଖ ସହିତ ସୁଖୀ ଅଥବା ଦୁଃଖୀ ହେବାକୁ ପଡ଼ିନଥାଏ  । ଏହି କଥାର ବିସ୍ତାର ଉକ୍ତ ‘ତୃପ୍ତିଦୀପ’ ନାମକ ପ୍ରକରଣରେ ଜୀବନ୍ମୁକ୍ତ ମହାଶୟ ମାନଙ୍କ … Read more

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାମକରଣ ଏବଂ ତାଙ୍କର ମଧୁର ଲୀଳା-୩

ଯଶୋଦାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଗୋପୀମାନେ କହିଲେ— ହେ ଭଗବାନ୍ ! ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯେଉଁ ଘରକୁ ଯାଏ, ସେ ଘରେ କ’ଣ କେବେ ଅନ୍ଧକାର ରହିପାରିବ ? ତାହାର ଅଙ୍ଗ ଜ୍ୟୋତିରେ ଅନ୍ଧକାର ଘର ମଧ୍ୟ ଆଲୋକିତ ହୋଇଉଠେ  । ତା’ଛଡ଼ା ଆପଣ ତା’ ଶରୀର ଉପରେ ନାନାପ୍ରକାର ମଣି-ମାଣିକ ଆଦି ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧାଇଦିଅନ୍ତି  । ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରର ଅଙ୍ଗଜ୍ୟୋତିରେ ଏ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣ ଆହୁରି ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ହୋଇଉଠେ ତଥା ଅନ୍ଧକାର ଗୃହରେ ପ୍ରଦୀପର କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେହି ଜ୍ୟୋତିଦ୍ୱାରା ଘରେ କେଉଁ … Read more

ନୀଳାଦ୍ରି ମହୋଦୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶ୍ରୀପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମାହାତ୍ମ୍ୟ

ଦମନକ ଯାତ୍ରା-2ତାହାପରେ ପଟ୍ଟଚିତ୍ରସ୍ଥ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିସର୍ଜନ ଦେଇ ପାତ୍ରହୋତା ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଖ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି 7ଟି ଲେଖାଏଁ 3ବାଡ଼ରେ 21ଟି ଦିବ୍ୟ ଦୟଣା ବୃକ୍ଷକୁ ବସ୍ତ୍ରରେ ଆବୃତ୍ତକରି ମହୋତ୍ସବ ଗହଣରେ ଆଗେ ଆଗେ ଏବଂ ରାମ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ତାହା ପଛେ ପଛେ ମନ୍ଦିରକୁ ନେବେ ।।60-61।।ହେ ରାଜା ! ଦୟଣାବୃକ୍ଷ ଏବଂ ରାମକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ୱ ସ୍ଥାନରେ ବିରାଜମାନ କରାଇବ ।। ମନ୍ଦିରର ପୂର୍ବକୁ ଚାରିକୋଣିଆ ଚାରିଦ୍ୱାର ବିଶିଷ୍ଟ ଗୋଟିଏ ଉତ୍ତମ ମଣ୍ଡପ କରି ସେଥିରେ ଅତି ଦିବ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ଚାନ୍ଦୁଆ ଟାଣିବ ।।63।।ସେହିଠାରେ … Read more

ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଯୋଗ ବେଦାନ୍ତ ଦର୍ଶନର ପରମ ରହସ୍ୟ

ଉପକ୍ରମଣିକା ସମଗ୍ର ଗୀତା ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ରହିଛି  । ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଭାଷ୍ୟ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ସମଗ୍ର ଗୀତାର ସାରତତ୍ତ୍ୱ ନିହିତ  । ଏହାକୁ ‘ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଯୋଗ’ କୁହାଯାଏ କାରଣ ଏଠାରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜକୁ କ୍ଷର ଓ ଅକ୍ଷର ଉଭୟ ଠାରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଥିବା ‘ପୁରୁଷୋତ୍ତମ’ ଭାବେ ପ୍ରତିପାଦିତ କରିଛନ୍ତି  । ୧. ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା: ଗୁଣରୁ ଗୁଣାତୀତପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟକୁ ବୁଝିବା ପୂର୍ବରୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଅଧ୍ୟାୟର ସମାପ୍ତିକୁ ଦେଖିବା … Read more

ତେଜୋବିନ୍ଦୁ ଉପନିଷତ୍-୩

ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ କୁମାର ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ— ‘ଜୀବନ୍ମୁକ୍ତ ଏବଂ ବିଦେହମୁକ୍ତଙ୍କର ସ୍ଥିତି କୁହନ୍ତୁ’  । ସେତେବେଳେ ସେହି ପରମଶିବ କହିଲେ— ‘ମୁଁ ଚିଦାତ୍ମା ଅଟେ, ମୁଁ ପରମାତ୍ମା ଅଟେ, ମୁଁ ନିର୍ଗୁଣ ଅଟେ, ମୁଁ ଅତୀତରୁ ମଧ୍ୟ ଅତୀତ ଅଟେ’— ଏହିଭଳି ଭାବରେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ କେବଳ ଆତ୍ମାରେ ହିଁ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି, ସେ ଜୀବନ୍ମୁକ୍ତ ବୋଲାନ୍ତି  । ‘ମୁଁ ସ୍ଥୂଳ-ସୂକ୍ଷ୍ମ-କାରଣ, ଏହି ଦେହତ୍ରୟରୁ ଭିନ୍ନ ଅଟେ, ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ ଚୈତନ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ଅଟେ, ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ ଅଟେ’— ଏପ୍ରକାର … Read more