Skip to content

ବିଦ୍ୟାରଣ୍ୟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପଞ୍ଚଦଶୀ-୭

ତୃପ୍ତିଦୀପର ସଂକ୍ଷେପ-୧ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରଣବାନନ୍ଦ ପୁରୁଷ ଯଦି ନିଜେ ନିଜକୁ ଜାଣିଯାଏ କି, ଏହି ତତ୍ତ୍ୱ ମୁଁ ଅଟେ (ଏହା ମୋର ସ୍ୱରୂପ ଅଟେ) ତେବେ ନାଁ ତ ଇଚ୍ଛା କରିବାକୁ କୌଣସି ବସ୍ତୁ… 

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନାମକରଣ ଏବଂ ତାଙ୍କର ମଧୁର ଲୀଳା-୩

ଯଶୋଦାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଗୋପୀମାନେ କହିଲେ— ହେ ଭଗବାନ୍ ! ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯେଉଁ ଘରକୁ ଯାଏ, ସେ ଘରେ କ’ଣ କେବେ ଅନ୍ଧକାର ରହିପାରିବ ? ତାହାର ଅଙ୍ଗ ଜ୍ୟୋତିରେ ଅନ୍ଧକାର ଘର ମଧ୍ୟ ଆଲୋକିତ… 

ନୀଳାଦ୍ରି ମହୋଦୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶ୍ରୀପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମାହାତ୍ମ୍ୟ

ଦମନକ ଯାତ୍ରା-2ତାହାପରେ ପଟ୍ଟଚିତ୍ରସ୍ଥ ଦେବତାଙ୍କୁ ବିସର୍ଜନ ଦେଇ ପାତ୍ରହୋତା ବସ୍ତ୍ରରେ ମୁଖ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି 7ଟି ଲେଖାଏଁ 3ବାଡ଼ରେ 21ଟି ଦିବ୍ୟ ଦୟଣା ବୃକ୍ଷକୁ ବସ୍ତ୍ରରେ ଆବୃତ୍ତକରି ମହୋତ୍ସବ ଗହଣରେ ଆଗେ ଆଗେ ଏବଂ… 

ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଯୋଗ ବେଦାନ୍ତ ଦର୍ଶନର ପରମ ରହସ୍ୟ

ଉପକ୍ରମଣିକା ସମଗ୍ର ଗୀତା ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ରହିଛି  । ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ଭାଷ୍ୟ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ସମଗ୍ର ଗୀତାର ସାରତତ୍ତ୍ୱ ନିହିତ  । ଏହାକୁ… 

ତେଜୋବିନ୍ଦୁ ଉପନିଷତ୍-୩

ଚତୁର୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ କୁମାର ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ— ‘ଜୀବନ୍ମୁକ୍ତ ଏବଂ ବିଦେହମୁକ୍ତଙ୍କର ସ୍ଥିତି କୁହନ୍ତୁ’  । ସେତେବେଳେ ସେହି ପରମଶିବ କହିଲେ— ‘ମୁଁ ଚିଦାତ୍ମା ଅଟେ, ମୁଁ ପରମାତ୍ମା ଅଟେ, ମୁଁ ନିର୍ଗୁଣ ଅଟେ, ମୁଁ ଅତୀତରୁ… 

ଅନ୍ତିମ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଔପଚାରିକ ସନ୍ନ୍ୟାସ କ’ଣ ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ?

ବେଦାନ୍ତ ଦର୍ଶନରେ ‘ସନ୍ନ୍ୟାସ’ ବା ଔପଚାରିକ ତ୍ୟାଗ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି (ମରଣୋତ୍ତର ମୁକ୍ତି) ପାଇଁ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ କି ନୁହେଁ, ତାହା ଏକ ଗମ୍ଭୀର ତଥା ସୂକ୍ଷ୍ମ ବିତର୍କର ବିଷୟ । ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ‘ଅଦ୍ୱୈତ ବେଦାନ୍ତ’ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା ଲାଭ ପାଇଁ ବାହ୍ୟ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଏକ ଅଗ୍ନିପରୀକ୍ଷା ସଦୃଶ ଏବଂ ଚିତ୍ତଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ନବ-ବେଦାନ୍ତ ବିଚାରଧାରାରେ ବାହ୍ୟ ବେଶ ଅପେକ୍ଷା ଅନ୍ତରର ବୈରାଗ୍ୟ (ଅନାସକ୍ତି) ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି । ଏହି ଗବେଷଣାତ୍ମକ ନିବନ୍ଧରେ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଉପନିଷଦର ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ ଚାରୋଟି ଶ୍ରେଣୀ (କୁଟୀଚକ ଠାରୁ ପରମହଂସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ), ଏବଂ ‘ବିବିଦିଷା’ ଓ ‘ବିଦ୍ୱତ୍’ ସନ୍ନ୍ୟାସ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ଆଧାର କରି ଏକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇଛି ଯେ — ଶରୀର ତ୍ୟାଗ ପୂର୍ବରୁ ବିଧିବଦ୍ଧ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କି ନୁହେଁ।

ଶ୍ରୀପତିତପାବନ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍

ପୁଣ୍ଡରୀକ ଉବାଚନମସ୍ତେ ଜଗଦାଧାର ସର୍ଗସ୍ଥିତ୍ୟନ୍ତକାରଣ  । ନାରାୟଣ ନମନ୍ତସ୍ତୁ ପରମାତ୍ମନ୍ ପରାୟଣ ।।1ପରମାର୍ଥସ୍ତ୍ୱମେବୈକୋ ଭବାପ୍ୟୟବିବର୍ଜିତଃ  । ନିତ୍ୟାନନ୍ଦସ୍ୱରୂପଂ ତ୍ୱାଂ ବିନ୍ଦନ୍ତି ଧ୍ୟାନଚକ୍ଷୁଷଃ ।।2ଚିନ୍ମାତ୍ରଂ ଜଗତାମୀଶମଧିଷ୍ଠାନଂ ପରାତ୍ପରମ୍  । କଥଂ ନୁ ମୁଢହୃଦୟାସ୍ତ୍ୱାଂ ଜାନନ୍ତି ସୁନିର୍ମଳମ୍ ।।3କାମାର୍ଥଲିପ୍ସାସଂଭ୍ରାନ୍ତ ଚେତସୋତ୍ୟନ୍ତଦୁଃଖିନଃ  । ଗତାଗତପଥେ ଶ୍ରାନ୍ତାଃ ସୁଖଭାଜଃ କଦାଚନ ।।4ଅନୁକମ୍ପୟ… 

ଧର୍ମ: ଚରିତ୍ର ଗଠନ ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ଆଧାର

ଋତେନ ଗୁପ୍ତ ଋତୁଭିଶ୍ଚ ସର୍ବୈଭୂତେନ ଗୁପ୍ତୋ ଭବ୍ୟେନ ଚାହମ୍ ।ମା ମା ପ୍ରାପତ୍ ପାପ୍ମା ମୋତ ମୃତ୍ୟୁରନ୍ତର୍ଦଧେଽହ ସଲିଲେନ ବାଚଃ  ।(ଅଥର୍ବ-17-1-29) ଭାବାର୍ଥ :- ସତ୍ୟକର୍ମ ଓ ଧର୍ମାଚରଣ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ,…